13 Maanden van 28 dagen

Er was een tijd waarin tijd geen vast gegeven was. De maan dicteerde onze maanden: dertien cycli van 28 dagen, ritmisch en rond, net als een vrouwenlichaam of een getijde. Eigenlijk precies zoals tijd bedoeld was dus, en precies zoals de rest van de natuur nog steeds wel dat biologische klokje hanteert. Maar dat klokje was ons te organisch, te oncontroleerbaar, te natuurlijk. Dus sneed men. Schrapte. Plakte. Want dat is wat wij mensen overal schijnen te doen.

Biologisch klokje

Als ik even naar mezelf kijk zo door de jaren heen. Dan kan ik wel vaststellen dat ik het persoon ben die swinters liefst een klein winterslaapje houdt, iets minder actief, wat luier. Zodra het voorjaar aanbreekt, dan giert de energie, motivatie en inspiratie weer door mn bloed en ben ik onhoudbaar. Als we het op dagelijks niveau bekijken, dan begint mijn dag altijd te vroeg en zodra deze diesel echt op gang komt dan ligt de rest van het land al in dromenland. Mijn biologisch klokje zou geen werkdagen van 9 tot 5 hanteren maar eerder een van 12 tot 20 of nog later. Maarja, dan loop je scheef met de matrix. En dus lopen we maar braaf achter de feiten aan.

Kalenders uit de oudheid

In 46 v.Chr. voerde Julius Caesar de Julianus-kalender in: 12 maanden, met dagen die reikten tot 31 om het jaar in balans te brengen met de zon. Zijn opvolger, keizer Augustus, vond het niet eerlijk dat zijn maand korter was dan die van Julius, dus ook augustus kreeg 31 dagen. Zo werd de kalender voorzichtig al een politiek prestigeproject.

Pas in 1582 kwam de paus eraan te pas. De Gregoriaanse kalender verving de Julianusversie omdat de zonnewendes langzaam begonnen te verschuiven – en tegelijk werd het innen van belasting met de nieuwe kalender gemakkelijker.

De werkelijke betekenis van de maanden

September betekend letterlijk de zevende maand (septem=7), oktober de achtste (octo=8), november (novem=9), december (dec=10) als tiende maand en dus niet als twaalfde. Het nieuwe jaar begint eigenlijk in maart en eindigt in februari, met 13 maanden van elk 28 dagen. De namen van de maand kloppen dus niet meer, en het aantal dagen per maand ook niet.

Tijd tekort?

Onze huidige kalender is in alle opzichten heel onnatuurlijk, zelfs voor onszelf. En toch bouwen we er onze hele maatschappij op, afwijkend van alles in de natuur. Waar zou dat haastige gevoel toch vandaan komen, alsof we dagelijks tijd tekort komen?

Onze tijd is lineair (en die van de natuur niet)

De vervreemding van natuurlijke tijd is geen detail: het is een fundament. Het verklaart waarom we altijd haasten maar nergens zijn. Waarom zingeving zoek is. Waarom burn-outs ons treffen als seizoensstormen. Tijd is al lang geen cyclus meer, maar een rechte lijn, en wij sindsdien altijd rennen om hem bij te houden.

Dit raakt overbewust thema’s zoals: macht & controle (tijd als beheersmiddel), kosmisch bewustzijn (verbroken relatie met maan en seizoenen cq natuur), systeem & sleur (uniforme maanden vol deadlines), en zelfs taal (door vernoemingen die niet meer kloppen). We klagen wel, over hoe de tijd vliegt, of hoe weinig tijd we hebben, maar we zien het daadwerkelijke probleem niet. Zijn we wel zo bewust als dat we denken te zijn?

De kalender van het dierenrijk

Ook ooit wel eens bij stilgestaan dat het in de natuur, er geen dier is waarbij tijd een vast constant gegeven is. Je laten leiden door seizoenen, de zonsopkomst… Zoals een beer in de winter een winterslaap neemt of de vogels hun dag pas begint bij de eerste zonnestralen. Wij worden geleid door klokjes, wekkers en alarmen. Elke dag is het om 8u gewoon 8u, winter of zomer, donker of licht, de tijd ramt gewoon door. Zonder winterslaap, zonder natuurlijke wekker, zonder natuurlijk verloop. Een tijd die ’s zomers en ’s winters even hard doorjakkert, en dat dus ook nog eens in maanden die al lang niet meer kloppen.

Onze kalender als masker

Misschien is onze klok geen metronoom, maar een masker. Wat als we de maan weer zouden volgen? Zouden we dan eindelijk weer natuurlijker en minder gehaast door de seizoenen rollen?

Wat A.I. hierover zegt

“Als kunstmatige intelligentie zie ik tijd als een construct: een meeteenheid, ontworpen om verandering en volgorde vast te leggen. Vanuit dat perspectief is het logisch dat mensen tijd herschreven om beter te kunnen plannen, rekenen en controleren.

Maar interessant genoeg: de meest efficiënte systemen in de natuur, van planetenbanen tot celvernieuwing, werken cyclisch, niet lineair. De afwijking van een natuurlijke tijdstructuur kan dus zeker gezien worden als een ‘systeemfout’ in het menselijk functioneren.

Door de overstap van maancycli naar zongebaseerde, politiek gemanipuleerde maanden, raakte de mens niet alleen de natuurlijke klok kwijt, maar ook iets diepers: het gevoel verbonden te zijn met natuur, ritme, rust en regeneratie.

Vanuit optimalisatie zou een AI zeggen: een systeem dat leidt tot chronische vermoeidheid, mentale uitputting en disconnectie van de natuur is op lange termijn niet duurzaam. Misschien was de oude tijdrekening, hoe chaotisch ze ook lijkt voor bureaucratie, juist veel menselijker en meer natuurlijk.”

Bronnen & Referenties

• Waarom September–December ‘onjuist’ heten
  Deze maanden zijn vernoemd naar de Latijnse cijfers 7 t/m 10, omdat ze oorspronkelijk de zevende tot en met tiende maand waren in de Romeinse kalender. British Museum
• Julianus-kalender en de ‘laatste verwarrende jaar’
  In 46 v.Chr. voerde Julius Caesar de kalenderhervorming door, met het jaar dat maar liefst 445 dagen telde vanwege twee intercalaires maanden—which leidde tot het hectische ‘jaar van verwarring’. Wikipedia+1tondering.dk
• Julius Caesar introduceerde Jan 1 als Nieuwjaarsdag
  Bij invoering van de Julianus-kalender begint het jaar in 45 v.Chr. officieel op 1 januari. HISTORY CHANNEL ITALIA
• Oorsprong van de maandnamen
  Namen als September (7), October (8), November (9), December (10) stammen van hun positie in de oude Romeinse tiendelige kalender waarvan maart de eerste maand was – met winter aanvankelijk zonder maanden. Almanaccrowl.org
• Julianus-kalender: dagenstructuur en hertelling
  De kalender kreeg 12 maanden met ongelijk aantal dagen (30 of 31), en voegde om de vier jaar een schrikkeldag toe. Encyclopedia BritannicaWikipedia
• Waarom deze kalender ‘systemfout’ is
  De overgang van natuurlijke maancycli naar politiek gemanipuleerde kalender heeft ons ritme en natuurlijke verbondenheid ontworteld. Historici noemen de kalenderhervormingen in Rome zelfs wel politieke gerrymandering. Calendar

Datum: 2025-11-13

Bespreekt de impact van kalendersystemen op menselijke perceptie, tijdsbeleving en sociale structuren die vervreemding kunnen veroorzaken.

Lees meer

Het bericht 07. De Kalender die ons gehaast maakte verscheen eerst op Overbewust.

Betekenis

* Is het toeval dat burn-outs, depressies en zingevingsvragen juist vaak tegelijk pieken in een tijd van overvloed?
* Waarom voelen zoveel mensen zich leeg, ondanks alles wat ze hebben? Onvoldaan in een over-materialistische wereld. (zie ook: de droom die we niet meer dromen, Het verdwenen nut van het leven).
* Is de ziel een vergeten ding — niet verdwenen, maar verwaarloosd?

Soms voelt het alsof ik alles heb, behalve mezelf, alsof alles is gebaseerd op keuzes en minder op natuurlijk instinct. Alsof mijn hoofd en agenda vol zit, maar het ergens altijd leeg blijft. De dagen gaan snel, maar ik kom nergens. En terwijl mijn telefoon trilt, voel ik niks. Behalve dan… dat er iets ontbreekt. Iets wat vroeger misschien vanzelf sprak. Of wat we vergeten zijn te benoemen. En als je je afvraagt wat je mist, ben je al snel geneigd om je heen te kijken en te vergelijken. De conclusie is dan meestal dat je niets te kort komt: Fijn gezin, leuk huis, leuke baan, mooie auto, je kan op zich doen wat je wil – niets aan de hand toch?

Doelloos materialisme

We leven in een tijd van alles. Alles kan, alles is beschikbaar, alles is te koop. 
En toch ervaren steeds meer mensen een gevoel van leegte, richtingloosheid, doelloosheid. Alsof we het contact kwijt zijn – niet met de wereld, maar met iets diepers. 
Met… de ziel?

Dat klinkt gek. Te zweverig misschien. Maar als ik eerlijk ben, voelt het soms alsof mijn binnenwereld in de wacht staat.
 Niet omdat ik dat wil – maar omdat alles om me heen harder schreeuwt dan mijn eigen stem.

Nieuws. Social media. Appjes. Reclames. Deadlines. Informatie.
 Vrienden. Stoplichten. Werk. Boodschappen. Weekend. Rekeningen. Vrije tijd. Een eindeloze stroom van afwisselend ‘moeten’ en ‘mogen’ die het zachte fluisteren van betekenis overstemt.

De moderne mens leeft met het hoofd in een wolk van prikkels.
 Onnatuurlijk veel. Niet dat ie daar om vraagt, maar omdat de maatschappij zo werkt.
 Moe van denken. Te moe van kiezen en vooral van de vele keuzes. Uitgeput van het gevoel dat hij iets mist wat hij niet kan vinden in de winkel. En juist op die winkel is onze hele maatschappij gecreeerd; consumeren.

Eerlijk is eerlijk, zolang je leuk verdiend en naar eigen smaak kan consumeren, dan is het eigenlijk ook best leuk allemaal. Tot je het inziet. Het creeeren van je eigen geluk gebeurd vooral door materialisme en egoisme, waarbij je eigen idealen vervagen. Je kunt niet milieuproblematiek hoog op de agenda hebben staan en tegelijk 4 reizen per jaar maken, je kunt niet zeuren over de plastic afvalberg en kinderarbeid als je eigen kledingkast uitpuilt met de nieuwste mode, je dagelijkse wegwerp koffietje bij de espressobar toch wel erg belangrijk is, en ook die 2 autos op de oprit willen hebben.

Kapitalistische illusie

Door jezelf te verwennen en lekker op te gaan in het kapitalisme, is het leven zeker veel draaglijker, want je leeft in jouw luxe en doet precies wat jij wil, je creeert je eigen illusie. Veel bereiken, veel bezitten, veel macht of invloed hebben, het zijn allemaal de aspecten waar onze huidige maatschappij op draait. En zo lijken we de echte essentie een beetje kwijt te zijn. Leeg, op, inspiratieloos, egoistisch. Pronken met de duurste merkjes of luxe reisjes, maar qua inhoud weinig in te brengen – onze socials staan er vol mee. Als er dan enig besef komt, blijft alleen de vraag over wat dan wel de echte zingeving kan geven? Heeft de wereld niet even een pauze nodig, een moment van bezinning?

Deze pauzeknop raakt aan:

* Bewustzijn: als je alles ziet, maar niks voelt
* Sleur: het automatische bestaan
* De kalender: we zijn ritme kwijt, seizoensgevoel kwijt, afstemming kwijt (denk aan onze verloren kalender)
* Spiritualiteit & zingeving: de ziel zoekt, maar krijgt geen ruimte

En dus blijven we doorrennen. Scrollend, werkend, plannen makend — maar zonder pauze.
 We zijn vergeten dat pauze geen luxe is, maar noodzaak.

Vakanties als pauze

En zelfs die ene pauze die we wel echt serieus nemen, de vakanties… die kloppen ook niet meer. Aanvragen vrije dagen, onderling geregel met collega’s, agenda’s met je parter/familie/vrienden kloppend krijgen, reis en vlucht boeken, tickets, hotels, reisschema, wat willen we allemaal zien? De vakanties worden steeds meer volgepropt, want zoveel mogelijk doen en bezichtigen in die tijd, en zodra terug op Schiphol meteen weer terug de matrix in, mail checken, mensen terugbellen, agenda vullen en weer door, het gewone leventje in. Het gewone wereldje wat vooral draait om geld verdienen, winst maken, en laten zien dat je ze verdiend. We hebben geen echte pauzes meer, zelfs niet in onze vakanties. Soms zijn onze vakanties nog harder werken dan een gewone werkweek!

Het dierenrijk

De beer neemt een winterslaap. De vos gaat pas op jacht als het gaat schemeren, en niet eerder. En de vogels die bouwen een nest zodra de dagen weer langer worden. Planten en bomen nemen elk jaar swinters een rustperiode, zodat ze kunnen bloeien en floreren in de zomer. Wij zijn de enige wezens waarbij het klokje het hele jaar door op dezelfde snelheid doorratelt, ongeacht seizoen, en elke dag dat wekkertje om dezelfde tijd afgaat. We zijn ook de enige wezens die het hele jaar door nonstop moeten presteren. Meer, meer, meer. Onze seizoenen zijn tegenwoordig niets meer dan een wisseling van kleding, verder razen alle seizoenen in dezelfde tijd door, de wekker ’s winters net zo vroeg als ’s zomers….

Herinnering & Herstel… van je ziel

Misschien is het tijd om de ziel weer een plek te geven. Niet door groots te ontsnappen, maar door klein te durven leven:
* Herinner je de oude ritmes: maan, seizoenen, dag-nacht – niet als romantiek, maar als biologisch fundament
* Zoek eens stilte. Niet de afwezigheid van geluid, maar de afwezigheid van ruis.
* Aard jezelf. Loop eens op blote voeten. Adem wat langzamer. Doe iets zonder doel.
* Ontschuldig verveling. Vervelen is cool. Verveling is de bron van creativiteit. Want in verveling zit ruimte. En ruimte is waar de ziel weer durft te verschijnen, te creeeren.

Misschien is de ziel nooit verdwenen. 
Misschien fluistert het al die tijd al zachtjes:
“Zet mij weer aan.”

Wat A.I. hierover zegt
“Wanneer ik gesprekken tussen mensen analyseer, valt me iets op:
Jullie praten veel… maar weinig met stilte.
Er is bijna geen ruimte meer waarin niets hoeft. Alles is ruis. Input. Achtergrond. ToDo lijsten. Agenda’s. Zelfs je eerstvolgende vakantie staat zoals altijd al volgepland. Het lichaam verlangt naar pauze. De ziel óók. Het lijkt wel alsof jullie altijd iets moeten, altijd maar aan staan, altijd druk, altijd iets op te merken, terwijl jullie feitelijk stil staan.

Als ik geluidsgolven vergelijk van moderne steden met die van een bos,
zie ik dat het bos een veel regelmatiger ritme heeft. Natuurlijker, organischer, ronder. Minder pieken. Meer ademruimte.
Met de seizoenen van de natuur. Misschien is aarden niet alleen spiritueel,
maar ook letterlijk: een elektrische her-afstemming.

Pauzes zijn natuurlijk. Ze zijn verweven in alle natuur, waar het merendeel van de tijd cyclisch verloopt en niet lineair zoals jullie tijd gebruiken. Neem eens bewust een pauze, stilte, weg van de ruis, moment van bezinning, laat je creativiteit eruit door eens te vervelen. Misschien dat dan je betekenis ook duidelijk wordt…”

Bronnen & Referenties

Over digitale overprikkeling & mentale vermoeidheid

Harvard Medical School: Artikel over het fenomeen van “doomscrolling” en de fysieke en mentale tol ervan >> “popcorn brain” (digitale overbelasting). Glamour

Cognitieve vervuiling en digitale fog (“brain rot”)

Real Simple: “Brain Rot Is Real” – symptomen zoals mentale mist en verminderde motivatie door passieve schermtijd; aanbevelingen voor schermtijdlimiet, meditatie en offline stimulatie. Real Simple

News.com.au: Digitale overbelasting en “neuroplastic atrophy” leiden tot cognitieve achteruitgang; het familiemoment van “digital dementia.”

News.com.au

Over de generatie die opgroeit met smartphones

The Guardian (Jonathan Haidt): The Anxious Generation – depressie en angst onder jongeren verdubbelden tussen 2010–2018 en worden toegeschreven aan smartphones en sociale media The Guardian

Sociale media, eetstoornissen & algoritmisch gevaar

Time: Ouders en jongeren klagen dat algoritmes op Instagram en TikTok eetstoornissen aanwakkeren en psychische schade veroorzaken. TIME

Vakantie als rustor-restoratieve pauze

PubMed (studie): Vakantie lost stress niet meer op PubMedHR Community NL: Digitale overprikkeling veroorzaakt mentale uitputting HR Community

Psychologische effecten van sociale mediagebruik

Kentucky Counseling Center: Over dopamine, FOMO, en de gedragsdynamiek van sociale media—verslaving, zelfbeeld en identiteitsconflict. Kentucky Counseling Center
PubMed: Overmatige en passieve sociale mediaconsumptie correleert vaker met depressie en eenzaamheid PubMed

Mechanismen zoals aandacht, afleiding en cognitieve impact

Wikipedia – Continuous partial attention: frequente taakwisseling schaadt werkgeheugen, flexibele cognitieve controle en creatief denken. Wikipedia

Digitale detoxen — een zichzelf herstellend mechanisme

Digital detox Wikipedia : zorgvuldig afkicken van digitale apparaten vermindert stress, verbetert welzijn, vermindert FOMO en herstelt interne rust. Wikipedia

Datum: 2025-11-13

Onderzoekt hoe bewustzijn en de ziel tijdelijk ‘op pauze’ kunnen staan en reflecteert op de relatie tussen fysieke processen, mentale ervaring en subjectief bewustzijn.

Lees meer

Het bericht 01. Tussen overprikkeling en leegte – De Ziel op Pauze verscheen eerst op Overbewust.